การศึกษาชิ้นใหม่แสดงถึงหลักฐานของการผ่าตัดแขนขาของบุคคลด้วยวิธีทางการแพทย์ที่เก่าแก่ที่สุด โดยระบุว่า ได้พบโครงกระดูกอายุ 31,000 ปี ของคนวัยหนุ่มสาวคนหนึ่งถูกตัดขาท่อนล่างด้านซ้ายออกไป ในบริเวณที่เป็นประเทศอินโดนีเซียในปัจจุบัน
Oldest Amputation
นักวิทยาศาสตร์กล่าวว่า การผ่าตัดดังกล่าวเกิดขึ้นในขณะที่บุคคลนั้นยังเป็นเด็ก และยังมีชีวิตอยู่ต่อไปอีกหลายปี ทั้งนี้ การผ่าตัดแบบโบราณแสดงให้เห็นว่ามนุษย์ได้ใช้วิธีทางการแพทย์เร็วกว่าที่นักวิทยาศาสตร์คิดไว้มาก ผลการศึกษาวิจัยนี้ตีพิมพ์อยู่ในวารสาร Nature
ทิม มาโลนี (Tim Maloney) จากมหาวิทยาลัย Griffith University ในออสเตรเลียซึ่งเป็นหัวหน้านักวิจัยในการศึกษานี้กล่าวว่า นักวิจัยได้พบศพดังกล่าวถูกฝังอยู่ ในขณะที่กำลังสำรวจถ้ำแห่งหนึ่งในเกาะบอร์เนียว ซึ่งเป็นพื้นที่ป่าฝนที่ขึ้นชื่อในเรื่องศิลปะหินโบราณ
เขาอธิบายต่อไปว่า แม้ว่าโครงกระดูกส่วนใหญ่จะยังคงอยู่ แต่กระดูกเท้าซ้ายและส่วนล่างของขาซ้ายขาดหายไป หลังจากที่ตรวจสอบซากศพแล้ว นักวิจัยสรุปว่ากระดูกเท้าไม่ได้หายไปจากการฝังศพหรือสูญหายจากอุบัติเหตุ แต่กระดูกถูกตัดออกไปด้วยความระมัดระวังแทน
The 31,000 year-old-skeleton discovered in a cave in East Kalimantan, Borneo Indonesia, is photographed at Griffith University in Brisbane, Australia, Sept. 1, 2022. The remains, which have been dated to 31,000 years old, mark the oldest evidence for amputation yet discovered. And the prehistoric “surgery” could show that humans were making medical advances much earlier than previously thought, according to the study published Wednesday, Sept. 7, 2022 in the journal Nature. (Tim Maloney/Griffith University via AP)
นอกจากนี้ กระดูกขาที่เหลืออยู่มีบาดแผลที่ปราณีตและหายเป็นปกติแล้ว ไม่มีสัญญาณของการติดเชื้อซึ่งอาจเกิดขึ้นได้หากเด็กคนดังกล่าวถูกสิ่งมีชีวิตเช่นจระเข้กัดที่ขา และไม่มีร่องรอยของการแตกหักซึ่งอาจเกิดขึ้นได้หากเด็กขาขาดจากอุบัติเหตุ
หลักฐานดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าคนโบราณมีความรู้ทางการแพทย์มากพอที่จะทำการผ่าตัดได้โดยไม่สูญเสียเลือดจนถึงแก่ชีวิตหรือติดเชื้อร้ายแรง อย่างไรก็ตาม นักวิจัยไม่ทราบว่าคนโบราณใช้เครื่องมือชนิดใดในการผ่าตัดแขนขา หรือใช้วิธีใดในการป้องกันการติดเชื้อ แต่เชื่อว่าอาจใช้เครื่องมือที่ทำจากหินที่คมในการผ่าตัด และใช้พืชบางชนิดในบริเวณนั้นในการรักษาพยาบาล
นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าเด็กคนดังกล่าวได้รับการดูแลต่อไปอีกหลายปีหลังการผ่าตัด ซึ่งการมีชีวิตรอดจากการที่ถูกตัดขาในดินแดนที่มีเนินเขาสูงชันและป่าทึบเช่นนั้นคงไม่ใช่เรื่องง่าย และดูเหมือนว่าเด็กคนนี้จะมีชีวิตอยู่ต่อไปอีกประมาณ 6-9 ปีหลังจากสูญเสียขาข้างซ้าย และในที่สุดก็เสียชีวิตจากสาเหตุที่ไม่อาจทราบได้เมื่อโตเป็นผู้ใหญ่
มาโลนีกล่าวในงานแถลงข่าวว่า การผ่าตัดในอดีตนี้ เป็นการแก้ไขหน้าประวัติศาสตร์ด้านความรู้และพัฒนาการทางการแพทย์ของมนุษย์
ก่อนหน้าการค้นพบนี้ หลักฐานเก่าแก่ที่สุดของการตัดแขนขาด้วยวิธีทางแพทย์ พบในโครงกระดูกของชาวนาฝรั่งเศสที่มีอายุ 7,000 ปี ซึ่งถูกตัดท่อนแขนบริเวณข้อศอกลงมา นักวิทยาศาสตร์เคยคิดว่าวิธีการทางการแพทย์นั้นพัฒนาขึ้นเมื่อประมาณ 10,000 ปีที่แล้ว เพราะเป็นช่วงเวลาที่มนุษย์เริ่มอาศัยอยู่ในสังคมเกษตรกรรมมากขึ้น
อเลเชีย เชอเรงค์ (Alecia Schrenk) นักมานุษยวิทยาที่มหาวิทยาลัย University of Nevada ในลาสเวกัส ซึ่งไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการศึกษานี้ กล่าวว่า การศึกษานี้แสดงหลักฐานเพิ่มเติมว่ามนุษย์เริ่มใช้การรักษาทางการแพทย์เร็วกว่าที่นักวิทยาศาสตร์คิดไว้มาก และว่างานวิจัยนี้ได้แสดงให้เห็นว่า คนยุคก่อนประวัติศาสตร์ไม่ได้ถูกปล่อยปละให้ต้องดูแลรักษาตัวเองเสมอไป
- ที่มา: วีโอเอ