การประชุมอาเซียนของกลุ่มประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่เริ่มขึ้นในวันเสาร์ ที่กรุงจาการ์ตาของอินโดนีเซีย กำลังถูกจับตามองว่าจะมีท่าทีอย่างไรบ้างเรื่องสถานการณ์ในเมียนมา หลังจากการทำรัฐประหารของกองทัพโค่นรัฐบาลของนางออง ซาน ซูจี
ขณะนี้ ฝ่ายตรงข้ามกองทัพไม่พอใจที่อาเซียนเชิญ พลเอก มิน ออง หล่าย ผู้ทำการยึดอำนาจเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ และกล่าวว่านายพลผู้นี้มิใช้ผู้นำที่ชอบธรรมของเมียนมา
ฝ่ายตรงข้ามกองทัพบอกด้วยว่า รัฐบาลที่ตั้งโดยฝ่ายค้านในชื่อ National Unity Government ควรได้รับการเชิญเข้าร่วมประชุมสุดยอดมากกว่าพลเอก มิน ออง หล่าย ซึ่งเจอเเรงกดดันมากขึ้นเรื่อยๆ เมื่อกองทัพปราบปรามผู้ประท้วงด้วยมาตรการรุนเเรง จนทำให้มีผู้เสียชีวิตเเล้วกว่า 700 คน
ทั้งนี้รัฐบาลเงา National Unity Government หรือ NUG คือสมาชิกสภาเมียนมาที่ได้รับการเลือกตั้ง แต่ถูกทหารห้ามทำหน้าที่ในสภา
เเบรด อะดัมส์ ผู้อำนวยฝ่ายเอเชียของหน่วยงานฮิวเเมนไรส์วอชท์ กล่าวกับสำนักข่าวเอพีว่า เเทนที่จะเชิญมิน ออง หล่ายเข้าร่วมประชุม ผู้จัดอาเซียนควรใช้โอกาสนี้ใช้มาตรการลงโทษอย่างเฉพาะเจาะจงต่อธุรกิจที่ให้เงินแกนนำรัฐประหารและกลุ่มผู้นำของเมียนมาชุดปัจจุบัน
Burmese living in Thailand hold pictures of Myanmar military Commander-in-Chief Senior Gen. Min Aung Hlaing during a protest in front of the Myanmar Embassy, in Bangkok, Thailand, Monday, Feb. 1, 2021.
อย่างไรก็ตาม อีวาน ลักษณามา นักวิเคราะห์แห่งสถาบันวิจัยด้านนโยบาย Centre for Strategic and International Studies บอกกับเอพีว่าพลเอก มิน ออง หล่าย ได้รับเชิญเพราะเขาเป็นผู้นำฝ่ายทหารที่ก่อความรุนเเรง และการที่เขาได้รับเชฺิญจากผู้จัดการประชุม ไม่จำเป็นว่าเขาได้เป็นการรับรองความชอบธรรมจากอาเซียน
ส่วน ศ.ดร.ฐิตินันท์ พงษ์สุทธิรักษ์ ผู้อำนวยการสถาบัน Institute of Security and International Studies แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า เหตุการณ์ปัจจุบันเป็นช่วงเวลาที่สำคัญของการเเสดงบทบาทของอาเซียน ในการส่งเสริมสันติภาพและความมั่นคงในภูมิภาค
ทั้งนี้ในการประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งนี้ พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ผู้นำประเทศไทยและนายโรดริโก ดูเตอร์เต ประธานาธิบดีฟิลิปปินส์ ไม่ได้เข้าร่วมด้วยตนเอง โดยส่งรัฐมนตรีต่างประเทศเป็นตัวเเทนหารือ เนื่องจากผู้นำทั้งสองต้องจัดการสถานการณ์โคโรนาไวรัสที่กำลังระบาดภายในประเทศ